Anayasa Mahkemesi, Türkiye’nin ve dünyanın beklediği kararı açıkladı. Kararın biçimi, üyelerin karara ilişkin oy tercihleri, bu tercihleri oluşturan siyasal gerekçeler, mahkemenin “başörtüsü serbestisine” ilişkin kararıyla bu karar arasındaki ilişki ve sürecin diğer tüm unsurlarını uzun uzun tartışmak mümkündür.

Ancak, ülkemizde ki yargı işleyişi ve karar alma süreçlerini biçimlendiren argümanlar dikkate alındığında, bu tür tartışmaların, duygu boşalması dışında, bir işe yaramadığı açıktır. Bu gerekçeden hareketle kararı tartışmak yerine, karardan çıkarılması gereken derslerin üzerinde durmak daha tutarlı olacaktır.

Anayasa Mahkemesinin AK Partinin kapatılmasına yönelik kararından çıkarılması gereken dersler;

1- Kararın ortaya çıkardığı en önemli sonuçlardan birisi, uzlaşmanın gerekliliğidir. Zaten bu süreçte herkes, uzlaşmadan bahsedecektir. Cevabı verilmesi gereken asıl soru, “kiminle uzlaşma” sorusudur?

Bu konuyu gündeme getirenlerin ve getirecek olanların üzerinde duracağı temel yaklaşımın, millet adına iktidarı kullanan AK Partinin; muhalefet partileri, medya kuruluşları ve Anayasal Kurumlar ile uzlaşarak ülkeyi yönetmesi şeklinde olacaktır. Bu yanlış ve AK Parti üzerinden milleti terbiye etmeye yönelik bir sonuçtur. AK Partinin bu tuzağa düşmemesi gerekmektedir. AK Parti, bu tür önermeler yerine, millet ile var olan uzlaşmasını geliştirerek, yaygınlaştırarak ülkeyi yönetmelidir.

2- Millet ile uzlaşarak ülkeyi yönetmek ise milletin tüm bireylerini kapsamayı, anlamayı, dinlemeyi ve empati yapmayı gerektirmektedir. İşte bu noktada Başbakan, 22 Temmuz akşamı yapmış olduğu konuşmayı anımsamalı ve kendine oy vermeyenlerin kaygılarını anlamaya ve o kaygıları gidermeye çalışmalıdır. Millet ile uzlaşmaktan kastettiğimiz de budur. Bu noktada, özellikle CHP yöneticilerinin ve marjinal örgütlenmelerin kullanmaya özen gösterdiği toplum kesimlerinin (bir kısım kadınların ve Alevilerin) kaygılarını giderecek çalışmalar yapılmalıdır.

3- Demokratik geleneğin yerleşmesi ve ülke yönetimine egemen olması için Anayasada var olan her türlü antidemokratik hükmü değiştirecek düzenlemeler hızla yapılmalıdır. Darbe dönemi koşullarında hazırlanmış olan 82 Anayasasını değiştirmek hedeflenmeli ve hedef millet ile paylaşılmalıdır. 82 Anayasasını tümden değiştirmek mümkün değilse dahi; özgürlükleri, siyasal yaşamı, örgütlenmeyi, bireysel hakları kısıtlayıcı hükümleri kaldıracak çalışmalar yapılmalıdır.

4- Devletin, Anayasal kurumların, ordunun, emniyetin ve istihbarat örgütlerinin her türlü faaliyetlerinin hesap verebilirlik içinde yürütülmesi, genel bir ilke olarak yaşama geçirilmelidir. Gizli saklı yürütülen faaliyetlerin devlet içi çete örgütlenmelerine neden olduğu dikkate alınarak bu konuya özel bir önem atfedilmelidir.

5- Ülkeyi karıştırmayı amaçlamış, toplumsal gerginlikleri ve kamplaşmaları körüklemeyi görev edinmiş, milleti değil devleti önceleyen ve devletin bekası adına milletin evlatlarını öldürmeyi erdem sanan her türlü antidemokratik oluşumlar ve düşünceler ile mücadele edilmelidir. Faaliyetlerin odağına milleti ve milletin fertlerini yerleştiren bir anlayışın, devletin kurumlarına ve bürokrasiye egemen olması için çalışılmalıdır.

6- Mahkemenin vermiş olduğu bu kararın, ilerleyen süreçlerde milleti sıkıntıya sokacak sonuçlara yol açmaması için AK Parti iktidarının dış politika perspektifi revize edilmelidir. Dışa açılma ve bölgesel güç olma perspektifi, temel politik bir öncelik olarak yenilenmeli ve bu açılım millet ile paylaşılmalıdır.

7- İç dinamiklerin ve bürokratik elitin engel olduğu demokratikleşme taleplerini daha hızlı sürdürebilmek için AB’ye üyelik çalışmaları gözden geçirilmeli ve faaliyetlere ivme kazandırılmalıdır.

8- Anayasa Mahkemesinin, 6-5 şeklinde ortaya çıkan kararının, CHP ve demokrasi dışı kimi güçler (medya organlarına çöreklenmiş kişiler ve sivil olmayan sivil toplum kurumları) tarafından kullanılması çabaları, “… kervan yürür” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Hep birlikte, bu dileğin gereğini yapalım.

farukadnan@gmail.com